Know-how w działaniu! – wstęp

Globalna gospodarka oparta na wiedzy jest wyzwaniem nie tylko dla wielkich międzynarodowych korporacji. Także małe i średnie firmy uczestniczą obecnie w globalnej konkurencji. W przeszłości szefowie małych firm mogli się czuć bezpiecznie obsługując lokalne rynki i oferując niszowe produkty i usługi. Dzisiaj każdy internauta ma dostęp do globalnego menu ofert usług i produktów. Dzięki spadkowi cen przewozów lotniczych, internetowi, telefonii komórkowej świat stał się mały – odległość umarła.

Polskie firmy ze względu na wzrost płac i kosztów produkcji przestają być konkurencyjne cenowo w stosunku do zachodnioeuropejskich konkurentów. Spadek konkurencyjności cenowej na rynku globalnym pogłębi się wraz w przyjęciem przez Polskę waluty Euro. Jedyną szansą na dalszy rozwój Polskiego small biznesu jest tworzenie produktów i usług o wysokiej wartości dodanej tzn. intensywnie wykorzystujących wiedzę.

Jeśli produkowałeś sprzęt do wyposażenia fitness klubów przez ostatnie 10 lat to prawdopodobnie na rynku w ostatnich latach pojawiły się tańsze urządzenia importowane z Rumunii lub Chin. Czy jesteś skazany na bankructwo? NIE!

Zainwestuj w usługi i produkcje innowacyjnych produktów. Śledź trendy społeczne, czytaj fora internetowe, na których wypowiadają się  (na rożne tematy) twoi docelowi klienci. Czytaj prasę techniczną, zatrudnij konsultantów – ekspertów od fizjoterapii. Wyposaż swój sprzęt w ekrany LCD, podłącz je do intenetu, zamów grę komputerowa oparta na wysiłku fizycznym i twoim sprzęcie do fitnessu  i zaoferuj fitness nowej generacji. Załóż sieć własnych fitness klubów…

Wszystkie te pomysły łączy jedno innowacyjność. Zwiększenie innowacyjności polskich firm jest możliwe dzięki lepszemu zarządzaniu ich wiedzą.

Najgorszą rzeczą, jaka może spotkać polskiego przedsiębiorcę, który w ciągu ostatnich 10-20 lat uzyskał stabilizacje finansową i rozwinął swoją firmę jest przekonanie, że już nic nie trzeba zmieniać. Andy Grove, założyciel Intela ostrzegał, że należy sprawiać by nasz produkt stał się przestarzały – w przeciwnym wypadku zrobi to nasza konkurencja.

Podobnie należy patrzeć na przyszłość małych i średnich polskich firm. Jeśli nie zainwestują w długookresowy rozwój swoich zasobów intelektualnych przegrają w globalnym wyścigu i czeka nas los taki jak spotkał gospodarkę Grecką, która pomimo wielu lat funkcjonowania wolnego rynku i wsparcia UE nie została prześcignięta przez Irlandię, Słowenię nie wspominając o krajach Azjatyckich.

Zmiana jest rzeczą nieuniknioną. Cierpień można jednak uniknąć. Na początku każdej pozytywnej zmiany leży nowa idea. Polskie małe i średnie firmy powinny juz teraz poszukiwać sposobów na radykalne zwiększenie wartości dodanej w swoich produktach i usługach. Ksiązka ta podpowiada, jak to zrobić.

Skąd zainteresowanie aktywami niematerialnymi w firmie?

Gdy w latach 1993-1995 pisałem swoją pracę magisterską analizując bilans jednego z przedsiębiorstw przemysłowych bardzo szybko pojawiło się we mnie rozczarowanie ubogością informacji zawartych w bilansie przedsiębiorstwa. Mniej więcej w tym samym czasie po raz pierwszy zetknąłem się z nowoczesnymi jak na owe czasy koncepcjami: Business Process Reengineering oraz Facilities Management w trakcie krótkiego pobytu w Holandii (Eindhoven, czerwiec 1994). Po powrocie postanowiłem radykalnie rozbudować treść swojej pracy magisterskiej. Opracowałem model opisu kapitału przedsiębiorstwa, który okazał się niezwykle podobny do tych, jakie powstawały wówczas w wiodących ośrodkach na świecie. Model opierał się na „siatce” pięciu sił M. Portera, która miała ukazać szerszy obraz badanego przedsiębiorstwa. Kilka lat później, poszukując inspiracji do dysertacji doktorskiej zainteresowałem się koncepcją, która w Polsce była zupełnie nieznana: knowledge management. Nonkonformistyczna natura podpowiedziała mi, że jest to „koncepcja z przyszłością”. Dlatego nie zraziła mnie raczej chłodna i sceptyczna ocena koncepcji knowledge management w czasie prezentacji związanej z otwieraniem przewodu doktorskiego w czerwcu 1998 roku w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

Książka ta zawiera przemyślenia jednego z pierwszych polskich badaczy zarządzania wiedzą  doświadczeniami praktyka-szkoleniowca i doradcy, który w ciągu ostatnich lat miał szanse zweryfikować wyniki badań własnych i doświadczeń innych badaczy z realiami polskich firm.

Książka ta przeznaczona jest głownie dla właścicieli i menedżerów małych i średnich polskich firm, które mają już za sobą fazę burzliwego wzrostu i uzyskały pewien poziom stabilizacji finansowej a ich zarząd ma ambicję, aby w następnych dziesięcioleciach uzyskach silna pozycję na rynku krajowym i wejście na rynki zagraniczne.

Szczególnie przydatna będzie dla firm, z takich branż jak:

• Sektor informacyjny i medialny (agencje reklamowe, portale, wydawnictwa, redakcje czasopism),
• Sektor produkcji i dystrybucja oprogramowania,
• Średniej wielkości kancelarie prawne,
• Prywatne podmioty z sektora opieki zdrowotnej (np. prywatne kliniki, spa itp.),
• Biur projektowe i firmy konsultingowe.
• Przedsiębiorstwa z branży edukacyjnej (sieci szkół językowych), prywatne uczelnie).

Książa została podzielona na osiem rozdziałów.

W rozdziale pierwszym pt.: „Gospodarka oparta na wiedzy – gospodarka szans i wyzwań” czytelnik dowie się, na czym polegają najważniejsze zmiany w otoczeniu współczesnych firm i jak należy na nie reagować.

W rozdziale drugim pt.: „Pracownicy wiedzy” przedstawione zostaną nowe zjawiska na rynku pracy, które wpływają na kapitał intelektualny małych firm np. pojawienie się pokolenia Y, job-hopping czy „urlopy naukowe” w firmach.

W rozdziale trzecim pt.: „Kapitał intelektualny małej firmy” zawarto opis podstawowych zjawisk i pojęć, które są związane z kapitałem zarządzaniem kapitałem intelektualnym. Czytelnik dowie się tutaj m.in. czym jest kapitał intelektualny?; Jaka jest jego struktura?; Jak firmy tracą swój kapitał intelektualny?

W rozdziale czwartym pt.: „Narzędzia zarządzania wiedzą w firmie” przedstawione zostaną bardzo praktyczne narzędzia i techniki służące lepszemu zarządzaniu wiedzą w firmie.

Rozdział piąty jest poświęcony transferowi wiedzy, czyli tworzeniu warunków do jak najlepszej komunikacji między pracownikami w firmie.

Bardzo istotnym elementem funkcjonowania innowacyjnych firm jest uczenie się oraz związane z nim popełnianie błędów. W rozdziale szóstym przedstawiono argumenty za tym, aby popełnianie błędów i porażki w biznesie traktować jako źródło cennej wiedzy.

Rozdział siódmy przedstawia punkt widzenia naczelnego kierownictwa małej firmy zarządzającej wiedzą.

Firmy działają po to, aby generować zysk. Dlatego zarządzanie wiedza w biznesie nie miałoby sensu, jeśli nie udałoby się sprzedać usług i produktów tę wiedze zawierających.  rozdziale ósmym, podsumowującym pt. „Marketing i konkurowanie na rynku wiedzy”.

Podziękowania

Autor składa podziękowania Mirosławowi Grudniowi, Prezesowi VIGO S.A za wnikliwą ocenę maszynopisu książki i cenne uwagi; Markowi Dareckiemu  Prezesowi Zarządu WSK Rzeszów, współtwórcy polskiej „Doliny Lotniczej” za inspiracje związane z pokoleniem Y, Henrykowi Łucjanowi prezesowi Fundacji Rozwoju Lubelszczyzny za wspólną pracę na technikami zarządzania innowacjami. Wiele z pomysłów przedstawionych w tej książce powstało dzięki słuchaczom przedmiotu „Zarządzanie wiedzą” na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu oraz studentom programu MBA w WSHiP im. Ryszarda Łazarskiego.